Edukacja obywatelska i Edukacja na rzecz praw człowieka

w ramach programu pilotażowego

„Szkoła demokracji – szkoła samorządności”

 

Zalecenie Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 18 grudnia 2006 r. w sprawie kompetencji kluczowych w procesie uczenia się przez całe życie  zaleca państwom członkowskim rozwijanie oferty kompetencji kluczowych w ramach strategii uczenia się przez całe życie, w tym strategii osiągnięcia powszechnej alfabetyzacji, a także wykorzystanie dokumentu „Kompetencje kluczowe w uczeniu się przez całe życie –Europejskie ramy odniesienia”.  W dokumencie tym ustanowiono osiem kompetencji kluczowych:

1) porozumiewanie się w języku ojczystym;

2) porozumiewanie się w językach obcych;

3) kompetencje matematyczne i podstawowe kompetencje naukowo-techniczne;

4) kompetencje informatyczne;

5) umiejętność uczenia się;

6) kompetencje społeczne i obywatelskie;

7) inicjatywność i przedsiębiorczość;

8) świadomość i ekspresja kulturalna.

Kompetencje kluczowe uważane są za jednakowo ważne, ponieważ każda z nich może przyczynić się do udanego życia w społeczeństwie wiedzy.

Kompetencje społeczne i obywatelskie definiowane są w tym dokumencie jako kompetencje osobowe, interpersonalne i międzykulturowe obejmujące pełny zakres zachowań przygotowujących osoby do skutecznego i konstruktywnego uczestnictwa w życiu społecznym i zawodowym, szczególnie w społeczeństwach charakteryzujących się coraz większą różnorodnością, a także rozwiązywania konfliktów w razie potrzeby. Kompetencje obywatelskie przygotowują osoby do pełnego uczestnictwa w życiu obywatelskim w oparciu o znajomość pojęć i struktur społecznych i politycznych oraz poczuwanie się do aktywnego i demokratycznego uczestnictwa.

Kompetencje społeczne są związane z dobrem osobistym i społecznym, które wymaga świadomości, w jaki sposób można zapewnić sobie optymalny poziom zdrowia fizycznego i psychicznego, rozumianego również jako zasób danej osoby i jej rodziny oraz bezpośredniego otoczenia społecznego, a także wiedzy, w jaki sposób może się do tego przyczynić odpowiedni styl życia. Dla powodzenia w kontaktach interpersonalnych i uczestnictwie społecznym niezbędne jest rozumienie zasad postępowania i reguł zachowania ogólnie przyjętych w różnych społeczeństwach i środowiskach (np. w pracy).  Równie istotna jest świadomość podstawowych pojęć dotyczących osób, grup, organizacji zawodowych, równości płci i niedyskryminacji, społeczeństwa i kultury. Konieczne jest rozumienie wielokulturowych i społeczno-ekonomicznych wymiarów społeczeństw europejskich, a także wzajemnej interakcji narodowej tożsamości kulturowej i tożsamości europejskiej.

Rola nauczycieli w kształtowaniu kompetencji kluczowych jest bezdyskusyjna. Wykształcenie umiejętności kluczowych staje się we współczesnym świecie ważniejsze niż posiadanie wszechstronnej wiedzy. Gromadzenie informacji przez ucznia nie oznacza jeszcze umiejętności posługiwania się nimi. W nowoczesnym modelu kształcenia odchodzi się więc od skupiania działań nauczyciela i szkoły na przekazywaniu wiedzy na rzecz kształtowania i rozwijania kompetencji z wykorzystaniem szerokiego wachlarza metod pobudzających uczniów do aktywności i uczestnictwa w życiu społecznym. Nauczyciele powinni bardzo dobrze wiedzieć, jak i dlaczego podejmują się nauczania Edukacji ObywatelskiejEdukacji na rzecz Praw Człowieka w specyficznym dla siebie kontekście narodowym. Opanowanie umiejętności kluczowych umożliwi młodym ludziom sprawne funkcjonowanie w szybko zmieniającej się rzeczywistości.

OPIS PROGRAMU PILOTAŻOWEGO „SZKOŁA DEMOKRACJI – SZKOŁA SAMORZĄDNOŚCI”

Realizacja programu ma na celu rozwój społecznych i obywatelskich kompetencji rad pedagogicznych. Rozwijanie tych kompetencji przyczynia się do osiągnięcia wysokiej jakości pracy szkoły, pozytywnie wpływa na rozwój organizacyjny i atmosferę placówki oraz przygotowuje uczniów do świadomego i aktywnego uczestnictwa w życiu społecznym w jego różnych wymiarach, od lokalnego po globalny.

Początek realizacji programu przypada w dwudziestą rocznicę istnienia Obywatelstwa UE oraz obchodów Europejskiego Roku Obywateli 2013. Program przygotowany przez Ośrodek Rozwoju Edukacji oparty jest na bogatym zbiorze materiałów opracowanych w ramach programów edukacji obywatelskiej i edukacji na rzecz praw człowieka realizowanych pod auspicjami Rady Europy w ciągu ostatnich 10 lat. Wpisuje się on w działania naszego kraju/Ministerstwa Edukacji Narodowej związane z realizacją postanowień Karty Edukacji Obywatelskiej i Edukacji o Prawach Człowieka Rady Europy.

Szkoła przystępując do programu ma szansę przez rok realizować zadania, która pomogą jej osiągnąć wyższy poziom kompetencji w tym zakresie. Zadania będą adekwatne do zdiagnozowanego poziomu kompetencji. Szkoła w swojej pracy wspierana będzie przez eksperta, który poprowadzi szkolenia rady pedagogicznej i będzie z nią w stałym kontakcie. Ponadto struktura programu realizuje założenia nowego modelu doskonalenia i wspierania szkół.

Program jest realizowany przez Gliwicki Ośrodek Metodyczny w  partnerstwie z Ośrodkiem Rozwoju Edukacji na terenie całej Polski przez  29 ekspertów w obszarze edukacji obywatelskiej i edukacji na rzecz praw człowieka zatrudnionych w ośrodkach doskonalenia nauczycieli i poradniach psychologiczno – pedagogicznych.  Ekspertem w Gliwickim Ośrodku Metodycznym, odpowiedzialnym za nabór szkół do programu i jego roczną realizację, jest konsultantka Edyta Mierzwa.  Nasz Ośrodek otrzymał prawo zaproszenia 4 gliwickich szkół do uczestnictwa w programie z grupy 15 miejsc przypadających na województwo śląskie w roku szkolnym 2013/2014.

Więcej o programie realizowanym na terenie całego kraju można przeczytać na stronie ORE

Poniżej lista szkół biorących udział w programie.

Rok szkolny 2013/2014

  1. Gimnazjum nr 4 im. Józefa Pukowca w Gliwicach, ul. Adama Asnyka 36
  2. Szkoła  Podstawowa nr 39 w Gliwicach, ul. Obrońców Pokoju 4
  3. Szkoła Podstawowa nr 8 w Gliwicach, ul. Spacerowa 8
  4. Młodzieżowy Ośrodek Socjoterapii w Gliwicach, ul. Fiołkowa 24

Rok szkolny 2014/2015

  1. Szkoła Podstawowa nr 32 w Gliwicach, ul. Wrzosowa 14
  2. Szkoła podstawowa nr 29 w Gliwicach, ul. Staromiejska 24

Rok szkolny 2015/2016

TRWA NABÓR